Blog

गोदरेज....


फक्त “मेड इन इंडिया” लिहिता यावं म्हणून या भारतीय कंपनीने घेतला होता इंग्रजांशी पंगा

‘गोदरेज कंपनी’ नाम तो सुना होगा असं म्हणण्याचीही गरजच नाही. गोदरेज कंपनी माहीत नाही अशी एकही व्यक्ती भारतात असणे शक्य नाही.

भारताच्या व्यापाराला उंचीवर नेऊन ठेवण्यात या कंपनीचा मोठा हात आहे आणि एक महत्वाची गोष्ट या कंपनीच्या संस्थापकांनी आपल्या उत्पादनावर ‘मेड इन इंडिया’ असं लिहिण्यासाठी थेट इंग्रजांशी पंगा घेतला.

पाहूया काय आहे ही कहाणी.

१८९४ मध्ये मुंबईच्या दोन तरुण वकिलांनी खळबळ माजवली होती. एकाने दक्षिण आफ्रिकेत तर एकाने पूर्व आफ्रिकेत...... दोघांचे विचार एकच होते की, वकिली पेशात असलो तरी खोटं बोलायचं नाही.

एक होते मोहनदास करमंचद गांधी जे आपल्या सगळ्यांनाच माहीत आहेत. आणि दुसरे होते आर्देशीर गोदरेज. गोदरेज समूह ज्यांनी बनवला ते आर्देशीर गोदरेज.

गोदरेजचा प्रवास : 

सत्यवचनी असणारे आर्देशीर गोदरेज आपल्या प्रामाणिक स्वभावामुळे वकिलीपासून लवकरच दूर झाले. १८९४ मध्ये ते मुंबई येथे परतले.

एका फार्मास्युटीकल कंपनीत केमिस्ट असिस्टंटची त्यांनी नोकरी केली, परंतु पारसी समाजाप्रमाणे आपणही काही व्यवसाय करावा अशी त्यांना इच्छा होती.

केमिस्टच्या कामामुळे त्यांना एक कल्पना सुचली. शस्त्रक्रियेसाठी लागणारी कात्री आणि ब्लेड तयार करण्याची ती कल्पना होती. जी उत्पादने फक्त ब्रिटिश कंपन्या तयार करत होती....
हाच विचार आर्देशीर पक्का केला आणि पारसी समाजातील एक हितचिंतक मेरवानी यांच्याकडून ३००० रुपये कर्ज घेतले, पण आपल्या तत्त्वांमुळे ते या कामात लवकरच अपयशी ठरले.  काय होते त्याचे तत्त्व?

आर्देशीर गोदरेज यांनी ती शस्त्रक्रियेसाठी लागणारी साधनं तयार करायला सुरुवात केली एका ब्रिटिश कंपनीसाठी. म्हणजे प्रोडक्ट गोदरेज यांनी तयार करायचे, पण विकण्याची जबाबदारी ब्रिटिश कंपनीची होती.

पण हा करार लवकरच तुटला कारण आर्देशीर गोदरेज म्हणाले की, ते त्यांच्या प्रोडक्टवर ‘मेड इन इंडिया’ लिहितील. ब्रिटिश कंपनी त्यासाठी तयार नव्हती.

ते म्हणाले की, ‘मेड इन इंडिया’ असं म्हटलं तर उत्पादनाची विक्री होणार नाही.

दोन्ही पक्ष त्यांच्या बाजूला ठाम राहिले आणि याचा परिणाम असा झाला की, आर्देशीर गोदरेज यांना त्यांचा पहिला-वहिला धंदा बंद करावा लागला.

त्यांचं प्रोडक्ट चांगलं नव्हतं म्हणून नाही तर त्यांचं तत्त्व ठाम होतं. माझ्या देशात झालेल्या वस्तूला मी दुसर्‍या देशाचं नाव का देऊ? या तत्त्वावर ते ठाम होते.

असा पहिला व्यवसाय बंद पडल्यानंतर आर्देशीर गोदरेज निराश झाले होते. त्यांनी आपली नोकरी चालू ठेवली होती, पण व्यवसायात मन होते. एक दिवस वर्तमानपत्रात एक बातमी आली त्यावर त्यांची नजर गेली.

मुंबईतील चोरीची घटना होती ती आणि त्या बरोबर मुंबई पोलीस आयुक्तांकडून एक निवेदन पण देण्यात आलं होतं की, ‘सर्व लोकांनी त्यांच्या घराच्या आणि कार्यालयाची सुरक्षा सुधारावी.’

आर्देशीर च्या डोक्यात व्यवसायाचा किडा पुन्हा वळवळू लागला. कुलूप तयार करण्याची कल्पना त्यांच्या मनात आली. त्या वेळी भारतातील सर्व कुलपं हाताने तयार केली जात. ती सुरक्षित नव्हती.

त्यांनी अशी कुलपं बनवायचं ठरवलं की, जे तोडणं कठीण असलं पाहिजे. कुलपं तयार करण्याच्या कल्पनेसह ते पुन्हा मेरवानजींकडे गेले. पहिले कर्ज न फेडल्याबद्दल त्यांनी त्यांची माफी मागितली आणि मग त्यांच्यासमोर कुलपाची नवी योजना मांडली.

मेरवानी स्वत: एक व्यापारी होते. त्यांनी पण वर्तमानपत्रातील ती बातमी वाचली होती.

थोड्या चर्चेनंतर मेरवानींनी त्यांना मदत करण्याचे कबूल केले. सक्सेस हाय वे पुस्तकात मेरवानी आणि त्यांच्यातील संवाद असा लिहिला आहे की जेव्हा मेरवानींनी त्यांना विचारले,

‘‘मुला तुमच्या जातीत किंवा घरात असं कोणी आहे का की ज्यांनी कुलूप तयार केलं आहे?’’

त्यावर त्यांनी उत्तर दिलं,

‘‘मी पहिला आहे की नाही हे मला माहीत नाही, पण तुमच्या सारख्या महान माणसाच्या मदतीनं मी नक्कीच सर्वश्रेष्ठ बनून दाखवीन.’’

जिद्द आणि आत्मविश्‍वास याचं हे उत्तम उदाहरण आहे.

तर अशा रितीने मेरवानींकडून आर्देशीर यांना परत कर्ज मिळाले. दिनांक ७ मे १८५७ गोदरेज यांनी कामाला सुरुवात केली. बॉम्बे गॅस वर्क्सच्या बाजूला कुलपं बनवण्याचं काम सुरू केलं. गुजरात आणि मालबारहून १२ शिकलेले कारागीर आणले गेले.

अँकर या नावाने कुलपं बाजारात आली.

या सगळ्यात महत्त्वाचं होतं ते एक वर्षाच्या गॅरेंटीचं पत्र ज्यामुळे त्याच्या विक्रीला मागणी आली. तेव्हा कोणत्याही कुलपाला गॅरेंटी नव्हती. गोदरेजचं

कुलूप दुसर्‍या कोणत्याही चावीने उघडू शकत नव्हते.

अशा तर्‍हेने गोदरेजचं ताळं म्हणजेच कुलूप भारत आणि भारताच्या लोकांचं विश्‍वासाचं स्थान बनलं आणि आर्देशीर गोदरेज यांचा बिझनेस चांगला चालू लागला.

आता त्यांना नवीनवीन उद्योगांची कल्पना सुचू लागली. मग गोदरेजचं कपाट बनवलं गेलं. कुलपं आणि कपाट हे गोदरेजचे ब्रँड झाले तरीही आर्देशीर गोदरेज यांना अजून काहीतरी नवीन करण्याची इच्छा होती.

१९०६ मध्ये ते टिळकांच्या संपर्कात आले आणि स्वदेशी सिद्धांत अवलंबण्याची शपथ घेतली.

आत्तापर्यंत त्यांचा धाकटा भाऊ फिरोजशाह हाही त्यांच्या व्यवसायात सामील झाला. दोन्ही भावांचा कुलूप आणि कपाट व्यवसाय वाढत होता. भारतीयांवर ब्रिटिशांचे राज्य होते. त्यामुळे भारतीयांवर विविध प्रकारचे कर लागू होते.

आर्देशीर गोदरेज त्यामुळे खूप विचलित होते. १९१० मध्ये त्यांच्या आयुष्यात आणखी एक वळण आले. ज्यांच्याकडून त्यांनी कर्ज घेऊन व्यापार सुरू केला होता त्याला एक भगिनी होती. तिचे नाव बॉयस होते.

सीएच्या सल्ल्यानुसार गोदरेजनी बॉयसला आपला पार्टनर बनवले. मग कंपनीचे नाव ठेवले गोदरेज अँड बॉयस मॅन्युफॅक्चरिंग कंपनी. काही दिवसांनी बॉयसने कंपनी सोडली, परंतु आदर्शने आजही कंपनीचे नाव तेच ठेवले. ‘गोदरेज अँड बॉयस’.

नंतर आर्देशीर लोकांच्या थेट संपर्कात आले. मग त्यांनी आंघोळीच्या साबणाचे उत्पादन सुरू केले. तेव्हा भारतात असलेल्या साबणात पशूंची चरबी वापरली जात असे.

त्यामुळे हिंदूंची मन दुखावली जात म्हणून साबण तयार करण्याची व्यावसायिक संधीचा विचार त्यांनी केला.

१९१८ साली गोदरेज कंपनीने दोन साबण तयार केले. असे एकेक उत्पादन वाढू लागली आणि गोदरेजचा कारभार वाढू लागला. हळूहळू कुटुंबातील मेंबर या बिझनेस मध्ये सामील झाले.

मग वॉशिंग मशीन, फ्रीज, हेअर डाय, फर्निचर अशी उत्पादनं वाढू लागली आणि गोदरेज कंपनी नावारूपास आली आणि ‘मेड इन इंडिया’ हे वाक्य लिहायला नकार देणार्‍या ब्रिटिशांच्या नाकावर टिच्चून गादरेज कंपनीने आपला व्यवसाय दिवसेंदिवस वाढवला.

मनात तत्त्व होतं, एक सचोटी होती आणि देशाबद्दल प्रखर अभिमान होता. म्हणूनच हे सगळं शक्य झालं.

व्यवसायात पाऊल ठेवलं आणि तो व्यवसाय नावारूपाला आणला इतका की आज इतकी वर्षं झाली तरी गोदरेजचं स्थान अढळ आहे.



RECENT BLOG


289 Comments

Cyaqtp

priligy 60mg online - dapoxetine review cheap cialis generic canada

Lslcre

provigil dosage - provilgil.com modafinil buy

Dwoowt

modafinil for sale - buy modafinil modafinil addiction

Yknevr

buy accutane 40 mg online - accutane cream uk where can i get accutane prescription

Voyghb

where to buy amoxicillin 500 mg - site amoxicillin price without insurance walmart

Bxytnz

ivermectin oral - stromectol price ivermectin lotion 0.5

Xwqhea

amoxicillin - site amoxicillin price at cvs

Arqnmn

viagra in india online - medicine for erectile viagra online purchase singapore

Ljckwc

buy stromectol 2mg - ivermectin 6 mg ivermectin 6 mg tablets

Smkidh

where to buy prednisone 5443 without prescription - prednisone 2018 prednisone on line no prescription

Eqfnlb

buy female viagra canada - Cost of viagra sildenafil 220

Propecia

Levothyroxine Sodium Buy Uk

Rmkuqm

online tadalafil canada - Sales cialis tadalafil 5mg in india

Pxgoaz

cheap generic cialis 20mg - USA cialis cialis pharmacy australia

Stromectol

Cheap Xenical Online Australia

Jqaefa

15 mg prednisone daily - deltasone prednisone 20 tablet

Henrymut

free gay dating sites android los angeles gay dating sites 23 dating 19 gay

ElonoGymn

https://buystromectolon.com/ - Stromectol

Tgosqx

buy ventolin - ventolin cost uk ventolin over the counter

Dvafgc

ventolin price - ventoingo ventolin tablet price

listugs

https://buyzithromaxinf.com/ - Zithromax

Plaquenil

How Long Is Amoxicillin Good For

Lxiojy

doxycycline tablets 100mg - prednisolone 1 cost buy prednisolone uk

Mjtegg

stromectol tablets uk - stromectol brand ivermectin generic cream

Zzorva

stromectol online - ivermectin 2% stromectol price uk

Kmulla

buy stromectol canada - ivermectin india ivermectin 0.1 uk

ensurse

https://buyplaquenilcv.com/ - hydroxychloroquine sulfate for sale

Oswtsq

ivermectin australia - buy stromectol generic stromectol for humans

atostusly

Lasix

Viagra Marocain Plante Medicinale

smoodosax

https://buylasixshop.com/ - furosemide trade name

Zithromax

prix du cialis medicament

Exvbfm

buy real tadalafil online - tadalafills.com generic tadalafil at walmart

Zuhhvb

accutane online pharmacy - accutane 40 mg buy accutane online no prescription

Ymayzk

isotretinoin generic - accutane uk how much is accutane cost

Priligy

Losec 20mg Tablets Online Walmart

Woxxsi

buying essays - buy thesis paper write essays online

Paywolf

https://buypriligyhop.com/ - Priligy

Xsscio

ivermectin oral 0 8 - stromectol virus stromectol order online

Aiomye

sildenafil 50mg price - Get cialis viagra cialis online

Irdnwi

online viagra prescription - Branded cialis cialis 10mg canadian pharmacy

Kxzmej

generic vardenafil online reviews - ed pills best ed pill for diabetics

Kgsbbi

best online vardenafil - levitra pills best over the counter erectile dysfunction pills

Tfybhz

plaquenil weight gain - 60mg prednisone steroid prednisone

hokyrhymn

https://prednisonebuyon.com/ - prednisolone injections

Zfmewm

hydroxychloroquine used for - who makes plaquenil prednisone 40mg for sale

Oonpao

orlistat plant - orlistat rx orlistat 60mg capsules

Vukvgk

where can i order generic viagra - viagra australia cheapest online 100 mg sildenafil

Lyolsm

sildenafil purchase - viagra 200mg price viagra tablet online india

Ilmayq

cialis online canada cheap - buy tadalafil tadalafil india 20mg

Twjjmw

buy discount cialis best online - tadalafil coupon buy cialis canada

Neurontine

Generique Amoxicillin En Ligne Buy

non prescription prednisone

Viagra France Pharmacie

tumurry

http://buyneurontine.com/ - tramadol and gabapentin

Odhwen

ivermectin lotion for scabies - stromectol ivermectin ivermectin lotion price

Ymroaz

discount generic viagra online - viagra 100mg pills can i buy viagra over the counter

Rfuakn

where can i buy viagra in australia - buy viagra utah generic india viagra

Nwatiw

generic viagra cost canada - viagra 150 mg how to buy sildenafil online

Erzopp

best mail order pharmacy canada - where to buy cialis buy generic cialis online europe

Wbrzvh

buy tadalafil usa - cialsok canadian pharmacy drugs online

Fuahmm

buy cheap cialis online - Cialis pharmacy can you buy cialis over the counter in uk

Suknqs

casino games online - online slots real money casino online

Pvuewv

slots online - site real casino

Zrxeaq

how to write an about me essay - buy term papers online i need a paper written for me

Ipgihl

average cost of viagra prescription - myviasites.com how much is over the counter viagra

Scfqvh

sildenafil canada otc - Buy viagra us soft tabs viagra

Apqjaq

ivermectin 12 mg without a doctor prescription - ivermectin buy canada ivermectin 6mg tablet

Jamesscomi

canada pharmacy 24 hour drug store supreme suppliers pacific care pharmacy

Yarkdm

average cost of generic prednisone - prednisone 5mg tablets where can you get prednisone

cialis without prescription

Prednisone Orders Canada

Cialis

Cialis Viagra Levitra Comprar

Hbktkd

how to get accutane prescription - accutane 30mg price of accutane in mexico

Etelrymet

BrandonSaw

professional essay writing services reflection essay on writing writing an essay for college admission

BrandonSaw

writing about yourself essay write essay service the write stuff thinking through essays

Amdclb

ivermectin 12 mg without prescription - stromectol for human ivermectin cream

Propecia

Commander Du Kamagra En Ligne

Spdzot

real online casino - slots real money hollywood casino online

Tedinhete

gurfawn

Lasix

Dapoxetine Priligy

Exdroh

stromectol ivermectin buy - stromectol purchase ivermectin 12mg tablets for humans

odoldhazy

Rpfzfa

canadian pharmacy reviews consumer reports - cvs pharmacy cialis online pharmacy

Stromectol

free shipping isotretinoin for sale legally

Bklxoz

top ed pills - site pills for erection

Bpzdfr

54899 prednisone - prednisplus prednisone 100 mg tablet

Fvfeyc

prednisone 0.5 mg - prednisone steroids how to buy prednisone without a prescription

Matthewgok

online pharmacy no prescription online pharmacy

generic viagra no prescription

Keflex Etoh

prednisone 20mg

Where To Buy Cialis Online Safely 164

Dtckuu

accutane 30 mg cost - buy accutane usa accutane generic over the counter

Kvatxb

where to get accutane in australia - isotretinoin online accutane medication price

Priligy

Want Buy Nolvadex

Hncsqa

amoxil 500 mg generic name - buy amoxil 500mg amoxicilin without prescription

Fpdqud

vegas casino online - gambling site gambling casino

Verjpc

where can i buy stromectol - stromectol uk buy ivermectin over counter

PrestonexteP

can i trust canadian viagra online supreme suppliers rhine inc viagra

Tzzwuh

cialis india online - Us viagra where can i buy generic viagra in canada

Qamlkr

cialis price mexico - tadalafil cheap pharmacy prices for sildenafil

Nypqnq

buy ed pills us - the best ed pill best ed pills non prescription

ArthurAmbug

handsome 30 something straight men play games and have gay sex sex porn games best interactive sex games

Kmxuze

medrol pills - medrol over counter methylprednisolone 16mg for sale

Leave a comment