Blog

'७२तास जेल मध्ये?, आपल्या आक्रोशाला कसे बदलले संकल्पात?' -विजय वानखेडे यांचा लेख वाचा


'७२तास जेल मध्ये?, आपल्या आक्रोशाला कसे बदलले संकल्पात?'  

नागवारा रामराव नारायण मूर्ती, भारताच्या नामांकित सॉफ्टवेअर कंपनी 'इन्फोसिस टेक्नॉलॉजीज'चे संस्थापक आणि सुप्रसिद्ध उद्योगपती आहेत. आज 'इन्फोसिस' ही भारतातील  सर्वात मोठी आयटी कंपनी असून, व्यवसाय सल्ला, माहिती तंत्रज्ञान तसेच आऊटसोअर्सिंग सर्व्हिसेस प्रदान करण्याचे काम करते, इन्फोसिसच्या सफलतेत नारायण मूर्ती यांची मोठी भूमिका आहे.

एन.आर.नारायण मूर्ती, आयटी उद्योगपती आणि 'इन्फोसिस'चे सह-संस्थापक आहेत.फोर्ब्सच्या यादीनुसार सप्टेंबर २०१५ पर्यंत, मूर्ती यांची मालमत्ता १.८  अब्ज डॉलर्सची संपत्ती होती. १९८१ मध्ये सहा लोकांनी मिळून तयार केलेल्या कंपनीत आज जवळपास दिड लोक लोक काम करत आहे. १०-१२ दशलक्ष चौरस फूट जागा, ४  दशलक्ष डॉलर महसूल, एक अब्ज डॉलरहून अधिक नफा, जवळपास २० अब्ज डॉलरची बाजारपेठ आणि ३९ देशात कार्यरत असलेल्या कंपनीचे सर्वेसर्वा नारायण मूर्ती ... कायम अव्वल राहन्याची तृष्णा आणि केवळ आणि केवळ उद्योजकतेचा ध्यास असलेल्या या ध्येयवेड्या व्यक्तीत  नेमके काय वेगळे होते कि, ज्यामुळे आज ते 'इन्फोसिस'च्या रूपाने आयटी जगतावर राज्य करत आहे.

 

काय आहेत नारायण मूर्तींच्या सफलतेचे मंत्रबघूया..!     

आर्थिक परिस्थितीशी दिली झुंज, शिष्यवृत्तीवर शिक्षण झाले

नारायण मूर्तींचा जन्म म्हैसूरचा एका मध्यमवर्गीय परिवारात झाला, आठ भाऊ एक बहीण मोठा परिवार होता, वडील शिक्षक होते आर्थिक परिस्थिती तशी वाईटच, त्यांचे शिक्षण सरकारी शाळेत झाले. कुशाग्र बुद्धिमत्ता असेलेले नारायणमूर्ती  आयआयटीमध्ये शिक्षण घेण्यासाठी बंगळुरू येथे आले, त्यांनी म्हैसूर विद्यापीठातून त्यांनी इलेक्ट्रिकल इंजिनियरिंगची पदवी तर आयआयटी कानपूर येथून मास्टर ऑफ टेक्नॉलॉजी (एम. टेक) घेतली. नारायण मूर्तींची आर्थिक परिस्थिती बळकट नसल्याने ते अभियांत्रिकी अभ्यासाचा खर्च देण्यास असमर्थ होते. त्या काळातील त्यांचे सर्वात प्रिय शिक्षक, म्हैसूर विद्यापीठाचे डॉ. कृष्णमूर्ती यांनी नारायण मूर्तीची प्रतिभा ओळखली आणि सर्व प्रकारे त्यांना मदत केली. नंतर, आर्थिक परिस्थिती मजबूत झाल्यानंतर, नारायण मूर्ती यांनी डॉ. कृष्णमूर्ती यांच्या नावाने शिष्यवृत्ती सुरू केली आणि हे कर्ज भरले.

उद्योजक बनण्यासाठी नाकारले नोकरीचे प्रस्ताव

नारायण मूर्ती यांना शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांच्यासाठी नोकरीचे प्रस्ताव येत होते, त्यावेळी काहीच लोक कॉम्प्युटर ग्रॅज्युएट होते, त्यांना एच एम टी, टेल्को, एअर इंडिया सारख्या कंपन्यांतून उच्च वेतनावर नोकरीसाठी बोलविण्यात आले होते. परंतु त्यांना आय आय एम अहमदाबाद मध्ये नोकरी करायची होती त्यामुळे त्यांनी सर्व प्रस्तावांना नकार दिला, कारण त्यांना उद्योजकतेसाठी आवश्यक पाश्वभुमी तेथूनच मिळणार होती, आय आय एम अहमदाबाद मध्ये एक प्रमुख सिस्टम प्रोग्रामर म्हणून त्यांच्या करियरची सुरवात झाली, त्यांनी तेथे टाईम शेअरिंग प्रणाली प्रस्थापित करण्याचे काम केले, आय आय एम अहमदाबाद जगातील हार्वर्ड आणि स्टॅंडफोर्ड  नंतर दुसरे बिजनेस स्कूल होते जेथे नारायण मूर्ती यांनी टाईम शेअरिंग प्रणाली प्रस्थापित केली. नारायण मूर्ती एका दिवसात २० तास ते काम करत असे, आजही मूर्ती मानतात कि, त्यांचा आय आय एम मध्ये नोकरीचा निर्णय जीवनातील सर्वात चांगला निर्णय होता, यामुळे ते व्यावसायिक जीवनात ते काही बनू शकले. १९७० मध्ये त्यांनी काही वर्ष पॅरिस मध्ये काम केले. बाहेरील देशातील अनुभवानंतर आपल्या देशातील लोकांना नोकरीचे व्यासपीठ देण्यासाठी स्वतःची कंपनी स्थापण्याचे त्यांनी ठरविले.

एकदा कंपनी बंद पडूनही हरले नाही

नारायण मूर्ती यांनी एक कंपनी स्थापन केली ज्या कंपनीचे नाव 'सॉफ्ट्रॉनिक्स' होते जी दीड वर्षात बंद पडली, त्यानंतर ते नारायण मूर्ती यांनी पुन्हा आपल्या कारकिर्दीची सुरूवात पाटणी कॉम्प्युटर सिस्टम (पीसीएस), पुणे येथून केली.नारायण मूर्ती यांनी पूर्वीपासूनच उद्योजक होण्याचे स्वप्न पहिले होतेच. देशातील आयटी क्षेत्रातील युवावर्गास रोजगार तसेच जॉब मिळतील अशी मोठी आयटी कंपनी त्यांना सुरु करायची होती नंतर १९७५ मध्ये त्यांचे मित्र शशिकांत शर्मा आणि प्राध्यापक कृष्णमय यांच्यासमवेत पुण्यात 'सिस्टम रिसर्च इन्स्टिट्यूट'ची स्थापना केली.१९८१ मध्ये नारायण मूर्ती यांनी केवळ १०००० रुपयांच्या भांडवलासह इन्फोसिस कंपनीची स्थापना केली. मुंबईतील एका अपार्टमेंटमध्ये सुरू झालेल्या या कंपनीच्या प्रगतीची कहाणी आज जगाला माहित आहे. नारायण मूर्ती या कंपनीचे सीईओ बनले आणि १९८१ मध्ये त्यांनी या पदावर कार्य केले  सर्व सहकार्यांच्या कठोर मेहनतीचे फळ मिळाले आणि १९९१ मध्ये 'इन्फोसिस पब्लिक लिमिटेड' कंपनीमध्ये रूपांतरित झाले. १९९३ मध्ये इन्फोसिस चे मुख्यालय पुण्याहून बंगलोर मध्ये स्थापित केले .२००२ मध्ये इन्फोसिसचे सहसंस्थापक अध्यक्ष झाले. याच काळात ते बोर्डाचे अध्यक्ष होते, २००६ मध्ये ते चीप मेंटॉर बनले. 

आपल्या आक्रोशाला संकल्पात बदलले

नारायण मूर्ती एका कॉम्प्युटर प्रोग्रामवर काम करण्यासाठी पॅरिस गेले होते, त्या विदेश यात्रेमुळे त्यांचे जीवन बदलले, या विदेश यात्रे आगोदर ते साम्यवादी विचार धारा मानत होते, परंतू पॅरिस मध्ये काम करतांना त्यांच्या विचारात बदल घडून आला त्यांनी विचार केला कि, भांडवलाच्या सामान वितरणासाठी आगोदर भांडवल  निर्माण करणे अत्यंत गरजेचे आहे, जेव्हा ते १९७४ पूर्वी पॅरिसहुन भारतात परतत होते, ते यूगोस्लाव्हिया आणि बल्गेरिया च्या सीमेवर वसलेल्या एक  खेड्याच्या रेल्वेस्टेशहुन सोफिया एक्सप्रेस मध्ये बसले, त्यांच्या कम्पारमेंट मध्ये केवळ एक मुलगी आणि मुलगा होता, नारायण मूर्ती यांनी मुलीशी फ्रेंच भाषेत संभाषण सुरु केले, ती मुलगी त्यांना साम्यवादी देशात राहण्याच्या अडचणी सांगू लागली, त्यावर सोबत बसलेल्या युवकाने पोलिसांना बोलविलं त्यांनी विचार केला कि, ते बल्गेरियाच्या शासनाबद्दल टीका करत आहेत, नारायण मूर्ती यांना प्लॅटफॉर्म वर उतरवून एका खोलीत बंद करण्यात आले, कडाक्याच्या थंडीत विना भोजन तीन दिवस ठेवल्यानंतर मित्रदेश भारताचे ते नागरिक असल्याने त्यांना इस्तंबूलच्या २० तासांच्या यात्रेनंतर सोडण्यात आले., १०८ तासापर्यंत भुकेले राहिल्यानंतर आणि थंडीत नजरबंद राहिल्यानंतर नारायणमूर्तींच्या मनातील साम्यवादी विचारांचा अंत झाला. त्यानंतर त्यांनी भांडवलशाही विचारांवर आले. बल्गारियात ७२ तास जेल मध्ये राहिल्यानंतर ते रागात होते, त्यांनी आवेशात संकल्प घेतला कि, ते मोठे भांडवलदार बनणार तरच ते दुसऱ्याला नोकरी देऊ शकतील, आणि लोकांची गरिबी हटवू शकतील. ज्या प्रकारे आफ्रिकेत रेल्वेस्टेशनवर झालेल्या एका घटनेनंतर महात्मा गांधी यांनी महान संकल्प घेतला त्याच प्रमाणे नारायण मूर्ती यांनीही महान संकल्प घेतला.

मोठा विचार केला, परंतू लहान सुरवात करतांना डगमगले नाही .. !

१९८१ मध्ये मूर्ती यांनी एका मोठ्या स्वप्नापासून सुरवात केली, परंतू भांडवल म्हणून पत्नीने उधार घेतलेले १० हजार रुपये होते, नारायणमूर्तींनी त्वरित सुरवात केली. त्यांना माहित होते कि , कामाची सुरवात करणे अधिक महत्वाचे आहे, कारण एकदा सुरवात केल्यानंतर हळू-हळू विस्तार करता येऊ शकेल. त्यांना माहित होते कि, एकाच उडीत ते छतावर पोहचू शकणार नाही, त्यांनी हळू हळू पायऱ्या चढल्या आणि वर गेले , नारायण मूर्तींचा निश्चय ही शिखरावर पोहचणे होता, त्यांना इन्फोसिस ला भारताची अव्वल कॉम्प्युटर कंपनी बनवायची होती. १९९२ मध्ये जेव्हा ते एका सर्व्हेत कॉम्प्युटर तज्ज्ञांनी विद्यार्थ्यांना  विचारले कि, त्यांना कोणत्या कॉम्प्युटर कंपनीत काम करायला आवडेल त्यावेळी एकानेही 'इन्फोसिस' चे नाव घेतले नाही या गोष्टीवर नाराज होऊन नारायण मूर्ती  यांनी संकल्प घेतला कि, इन्फोसिस पाच वर्षात भारताची क्रमांक एकची कंपनी बनेल, जेव्हा १९९२ मध्ये नारायण मूर्ती यांनी हा संकल्प घेतला तेव्हा  कंपनीचा टर्नओव्हर ९.४६ करोड होता आणि २०१० मध्ये कंपनीचा टर्नओव्हर २७५ अरब इतका झाला. शेवटी नारायणमूर्तींचे स्वप्न साकार झाले.

व्यापारात नेहमी दुसऱ्यांबद्दल विचार केला.

१९८० मध्ये इन्फोसिस ने एका जर्मन ग्राहकाने एक सॉफ्टवेअर बनवले, नारायण मूर्ती यांना लक्षात आले कि, त्यात एक अक्षर चुकीचे आहे, त्यांनी ग्राहकाला त्वरित हि माहिती कळवली कि, ते आपल्याबद्दल कमी व दुसऱ्यांबाबत अधिक विचार करतात. नारायण मूर्ती नेहमी साधे जीवन उच्च विचारांवर विश्वास ठेवतात. बेंगलुरू मध्ये आजही ते त्याच ठिकाणी राहतात, ज्या ठिकाणी १९८७ मध्ये राहत होते. नारायण मूर्ती जरी आज अरबपती झाले असले तरीही त्यांची विनम्रता आणि जमिनीशी जोडलेला स्वभाव आजही तसाच आहे. १९९९ मध्ये जेव्हा इन्फोसिस ने अमेरिकन शेअरबाजार नॅसडॅक मध्ये  नारायण मूर्ती यांनी आपला शेअर लिस्ट केला. तेव्हा हि लिस्टिंग कोणत्या भारतीय कंपनीची नॅसडॅक मधील पहिली लिस्टिंग होती. बुक रनर्स ने जनतेला ३७ डॉलर्स मध्ये शेअर विकावा असे नारायण मूर्तींना सुचविले, परंतू त्यांनी आपले इन्फोसिसचे शेअर्स ३४ डॉलर्स पेक्षा जास्त किमतीस विक्रीस ठेवणार नाही असे कळवले, त्यामुळे बुक रनर्स हैराण झाले कारण बहुतेक वेळा कंपनीचे मालक आपल्या कंपनीच्या शेअरची किंमत जास्तीत जास्त ठेवण्याचा प्रयत्न करतात, इन्फोसिस ही आपल्या नैतिक मूल्यांवर आणि आपल्या गुंतवणूकदाराची काळजी घेणारी कंपनी होती त्यामुळे त्यांना याचे फळ मिळाले आणि इन्फोसिसचा शेअर अमेरिकेत ५१ डॉलर्स ने खुला झाला. नारायण मूर्ती दुसऱ्याबद्दल किती विचार करतेयाचे हे उदाहरण आहे. 

उद्योग करतांना चपळ व्हा ,प्रतिस्पर्ध्याचा आदर राखा..!! 

नारायण मूर्तींच्या शब्दांत सांगायचे तर, आज नवीन गोष्टी शोधणे, नवीन कल्पना समोर आणणे महत्वाचे असून, व्यापारात चपळता आणणे आवश्यक आहे, त्याच बरोबर प्रत्येकाने आपल्या कल्पनांवर विश्वास ठेवला पाहिजे. जेव्हा नारायण मूर्तींनी आपल्या कंपनीची सुरवात केली, त्यावेळचे वातावरण हे व्यापारास अनुकूल नव्हते, त्याकाळी केवळ टेलेफोन मिळायलाच वर्ष लागत होतं, इम्पोर्ट लायसन्स मिळायला तीन वर्ष तर कॉम्पुटर घ्यायला विदेशात जावे लागायचे परंतू त्यांना माहित होते कि पुढील काळात मोठी व्यापार संधी आहे आणि  हि संधी आपली वाट पाहत आहे म्हणून ते आपल्या कल्पनेशी एकनिष्ठ राहिले आणि ते जिंकले. नारायण कुर्ती म्हणतात कि, जो चपळ आहे, तो ३० ते ५० वर्ष प्रस्थापित असलेल्या उद्योजकालाही  मागे टाकू शकतो त्यामुळे उद्योगात चपळ असणे अत्यंत महत्वाचे आहे. नारायणमूर्ती  म्हणतात कि , आपण नेहमी प्रतिस्पर्ध्याचा आदर राखला पाहिजे त्यांच्याकडून जेवढे शिकता येईल तेवढे शिकले पाहिजे, तरच तुम्ही त्यांना हरवू शकतात . इन्फोसिस मध्ये जवळपास दिड लाख कर्मचारी काम करतात त्या सर्वांना सफलतेचा हा मंत्र लागू आहे. 

स्वतःवर विश्वास ठेवा.

जर आपणाला स्वतःवर विश्वास नसेल, तर तुम्ही कोणतेही काम करू शकणार नाही. जर तुम्हाला स्वतःच्या स्वप्नांवर विश्वास नाही,तर तुम्ही कधीही यशस्वी होऊ शकणार नाही. नारायण मूर्तींना आपल्या प्रतिभेवर विश्वास<



RECENT BLOG


632 Comments

Fplnwk

order priligy 60mg - priligy pills generic cialis over the counter

Lzmdyj

top ed drugs - male ed pills new ed pills

Owbfoa

cost cialis canada - hq pharmacy online 365 how can i get cialis over the counter

Vpyesy

accutane tablets online - accutane otc drug buy accutane 40 mg online

Mhelps

cheap viagra canada free shipping - ed pill on shark tank viagra pharmacy prices

Sqiyxm

buy cialis united states - tadalafil tablet 5mg cialis pharmacy online uk

Uhpjoz

generic viagra usa - Buy discount viagra can i buy viagra over the counter in canada

Futtwotly

http://buypropeciaon.com/ - Propecia

Cialis

Venta Kamagra El Mundo

Vcfjrp

where to get cialis in singapore - Low price cialis cialis daily without prescription

ElonoGymn

http://buystromectolon.com/ - Stromectol

is propecia from budgetmedica real

Buy Doxycycline Ireland

Lunhms

stromectol 3 mg price - ivermectin lotion stromectol ivermectin tablets

Stromectol

Cialis Jeune

Henrymut

gay dating websites singapore gay online dating series hulu gay guys dating

ensurse

http://buyplaquenilcv.com/ - Plaquenil

Priligy

viagra frecuencia

Zithromax

Pyridium No Script Needed Low Price

Henrymut

squrt.org gay dating best gay bear dating sites gay oz dating sites

listugs

http://buyzithromaxinf.com/ - azithromycin interactions

furosemide 40mg

Propecia Cost Kmart

Gtszqt

oral doxycycline - prednisolone gel buy prednisolone australia

smoodosax

https://buylasixshop.com/ - Lasix

ensurse

http://buyplaquenilcv.com/ - Plaquenil

lasix dosing

Cialis Viagra Oder Levitra

Plaquenil

isotretinoin 10mg mail order on line

Paywolf

http://buypriligyhop.com/ - Priligy

Ncnkar

stromectol covid - ivermectin 200 ivermectin usa

atostusly

smoodosax

http://buylasixshop.com/ - Lasix

Gxbwpm

canadian pharmacy tadalafil - tadalapills tadalafil prescription online

how does plaquenil work for autoimmune diseases

Cephalexin Chemical Composition

Paywolf

http://buypriligyhop.com/ - priligy review

listugs

http://buyzithromaxinf.com/ - Zithromax

Priligy

Effects Of Viagra 25 Mg

zithromax purchase

order generic accutane

Wnqgan

ivermectin 3mg tabs - ivermectin brand ivermectin 3 mg tabs

Prednisone

Buy Vardenafil 10 Mg

hokyrhymn

http://prednisonebuyon.com/ - prednisolone 5mg side effects

gabapentin 600 mg

cialis acheter belgique

Grrrza

cenforce 100 paypal - ceneforce.com cenforce 50mg online

tumurry

https://buyneurontine.com/ - Neurontine

Xqslio

xenical reviews from patients - xenical mg orlistat diet pill

Neurontine

Reputable Online Levitra

Obdtpn

order cialis in canada - 5mg cialis samples cialis compare discount price

tumurry

https://buyneurontine.com/ - gabapentin 800 mg

Mautvw

cheap generic prednisone - buy prednisone online prednisone without prescription 10mg

hokyrhymn

https://prednisonebuyon.com/ - Prednisone

Prednisone

Cephalexin For Strep Throat

Wjfkcc

female viagra capsules in india - us viagra sales where can i order viagra online

Nxebgj

generic viagra cheapest - viagra reviews buy cheap viagra online in canada

Fpxdkk

cialis price in india - site cialis super active online

Wtsgko

cialis from canada to usa - Cialis for women cialis one a day

Vkqgwj

ivermectin for sale online - stromectol brand name ivermectin 12 mg tablets for humans

Yjnzvj

i need a paper written for me - essays online to buy write research paper for me

PrestonexteP

viagra generique quebec supreme suppliers viagra price hong kong

Ktavun

where can i buy oral ivermectin - buy ivermectin canada ivermectin 6 mg over the counter

Jamesscomi

no prescription pharmacy online pharmacy online pharmacy no prescription

best place to buy stromectol

Zithromax Urine Smell

Etelrymet

mail order propecia

Finasteride 2.5 Mg Generic Propecia

cialis price

Generique Propecia 1mg

canadian viagra online

Zithromax Online

odoldhazy

viagra corporate office

Kamagra Does It Work

BrandonSaw

writing an essay introduction paid essay writing who to write an essay

cheap cialis online canadian pharmacy

Conseils Durer Plus Longtemps

BrandonSaw

writing an evaluation essay write college essays writing numbers in essays

Tedinhete

Cialis

Cheap Viagra Buy Pharmacy Online Now

Lasix

Viagra Per Rechnung

Cialis

Shipped Ups Fluoxetine Online Cheap

Jgeslb

casino online slots - casinos ocean casino online

Jtisqa

ivermectin drug - ivermectin buy nz buy ivermectin for humans uk

Propecia

Kamagra Acheter

viagra price in the usa

cheap cialis soft tabs

Priligy

Fast Shipping Viagra

Matthewgok

usa pharmacy no script onlinepharmacy

renal scan with lasix

buy kamagra from india

prednisolone dosage

generic levitra legal

odoldhazy

Stromectol

Comprar Cialis Generico

Kgmuul

prednisone 200 mg price - prednisone 10mg online order prednisone

Prednisone

cialis o levitra cual es mejor

Vtxilx

slot games online - real casino games best online casino real money

Oaepel

tadalafil 40 mg for sale - cialis com buy generic sildenafil online

gurfawn

Cheap Zentel Mail Order Carmarthenshire online cialis

Ixqvfe

viagra from canadian pharmacy - walgreens pharmacy canadian pharmacy viagra 50 mg

Atltmf

best non prescription ed pills - ed pills otc best over the counter ed pills

Donaldbah

drunk party sex games sex games\ bottomless japanese employee play sex games

Apstik

help writing research paper - do my term paper my family essay writing

Donaldbah

free pokemon sex games sex games for mac newest sex games

Sftzbo

best canadian online pharmacy - keflex 750mg us vipps approved canadian online pharmacy

Hfiebe

hard rock casino online - slot games gambling games

buy zithromax monodose in usa

when cialis doesn't work

azithromycin 250mg canada

Indiageneric

RonaldKew

keto diet sweets keto flex diet keto quiche

RonaldKew

keto reset diet keto foods keto pure diet

buy cheap cialis discount online

Cheap Unisom

Rvtlah

female viagra tablets price - sildenafil 100mg best sildenafil prices

Ztejud

cheap cialis from india - cialis generic name tadalafil soft tabs cheap

how much does cialis cost

Cialis 20mg Lilly

Charlesasper

canadian pharmacy no prescription canadian pharmacy

Ceynsx

buy amoxicilin 500 mg online - buy a essay online casino online gambling

Cvffis

clomid otc - albuterol 2mg ca misoprostol 200mcg uk

buy outdated promethazine codeine syrup

Cialis 10mg Online

RichardAsype

websites that write essays writes essay for you essay paper writing services

Victorgek

Gncvex

synthroid for sale online - cialis tablets cialis 20mg sale

finasteride propecia

acheter du cialis en andorre

ClydeFexia

writing college essays for money best essay writing writing numbers in essays

Gikdbn

order modafinil 100mg without prescription - topical stromectol cost ivermectin 3mg tab

Anthonygit

write a cause and effect essay writing an opinion essay cheap custom essay writing service

Frankzet

wri?­te an ana?­ly?­sis essay who to write an essay write opinion essay

Xkiwtg

order sildalis generic - buy sildalis pills brand metformin 500mg

Aswjmm

acillin over the counter - order plaquenil sale order plaquenil 400mg generic

Mbrmsl

buy hydroxychloroquine 400mg generic - buy plaquenil 200mg pill order generic hydroxychloroquine

WalterZex

easy essay writing essay about writing write my essay for me cheap

Clocori

Is Cephalexin A Viral Infection vipps viagra Achat Clomid Nolvadex

Clocori

mail order isotretinoin Aurora instead of viagra Metabolism Of Cephalexin

Fuebnp

isotretinoin 10mg ca - accutane price order amoxil without prescription

geniglibe

daily cialis prescription buy cialis online generic cialis source

LaummaVes

furosemide over the counter substitute what is lasix Secure Ordering Provera Drugs

Lmaojb

order generic lyrica 150mg - cheap zyrtec buy zithromax 250mg

invangeal

priligy review youtube walmart priligy Viagra No Prescription Online

Swptho

triamcinolone brand - buy clarinex purchase clarinex for sale

Qzbesv

order doxycycline online - order neurontin sale buy synthroid 150mcg without prescription

Kfzlbs

buy hydroxyzine 25mg pills - order zetia online crestor canada

vpn mac free m

best vpn for chrome best vpn browser buy a vpn server

LaummaVes

lasix drug lasix 10 mg Levitra 20mg 12 Preisvergleich

best vpn for firestick 2022 l

free netflix vpn best vpn router 2019 best vpn for xbox

GorBoopsy

https://www.apriligyn.com Acheter Kamagra Ligne OptiniHipt

LaummaVes

Cialis 20 Acheter lasix injection normal dose of lasix

best essay writing service h

nursing essay examples essay shark 200 word essay

Lopyrearo

Aperry Later practitioners formulated combination flower remedies including the wellknown Rescue Remedy containing Impatiens Star of Bethlehem Cherry Plum Rock Rose and Clematisa formula recommended for emergencies and frightening situations. levitra sample online pharmacy Endopy

argumentative essay prompts z

research essay topics how to start an essay write my essay for me

Xvdqwa

order tizanidine 2mg pill - prozac 20mg drug gloperba generic

GorBoopsy

American Pharmacy Buy Amoxicillin prargospax how to buy priligy in usa Propecia Sperm Count SarBroappy

best free vpn for ipad v

what is the best free vpn how to buy vpn online winscribe vpn

critical thinking paper j

critical thinking skills example critical thinking book pdf critical thinking wheel

Dehhvv

order plaquenil 400mg for sale - chloroquine cheap purchase chloroquine for sale

critical thinking in business c

paul elder model of critical thinking analytical critical thinking critical thinking theorists

essay writing help u

apa essay example pay for essay what colleges require sat essay

Lopyrearo

Aperry Orlisatat levitra venta libre Kamagra Gel Sachets Tupargup

ap lang synthesis essay r

another word for states in an essay njhs essay what is an essay outline

topic for argumentative essay z

how to write a book title in an essay 1500 word essay analysis essay outline

gay chat avenue without registration d

open gay chat rooms gay chat cahurbate snap chat gay boy cums

rhode island free chat gay z

gay chat random alternative gay mature chat gay masturbate chat

Ywrbka

cialis 20 mg price - cialis daily stromectol ireland

gay dating service out personal custormer service g

busted for using someone's photo in a gay dating website gay italian men dating site gay bear dating

senior gay dating z

gay dating long term relationship oriented guys into spanish phone number dating gay adam4adam gay dating hook up site

adam for adam gay dating site j

how much is membership for gay dating sites gay men dating in ga naked gay dating

encaple

plaquenil and covid19 In addition to the desired infor mation it contains spurious signals due to various sources extraneous to the main phenomenon. Zwsgzq

what are the names of gay dating sites p

chicago gay dating hotlines free gay sex dating young gay dating porn video

free gay sex dating z

older gay men dating sites gay dating site: bluee north leeds gay dating

free gay dating east tennessee b

gay arab dating service gay black latino dating gay dating games

gay internet dating v

older black gay men dating sites gay dating scams victim met killer on gay dating site new york

gay chat' u

gay men webcame and chat free gay/bi chat free phx gay chat

gay mature chat d

gay chat apps for pc gay jerk off chat free live gay web can chat rooms

literary analysis essay example i

collage essay example writing an essay synthesis essay ap lang

Kyhtyn

casino online usa - slots free zithromax 500mg usa

encaple

cialis good side effects Cageso hcq for sale

is keto a fad diet b

beginners keto diet keto diet alcohol oatmeal and keto diet

Ifbedq

clopidogrel online buy - buy generic plavix order coumadin 5mg online

whats the keto diet c

keto diet and kidneys carbs in keto diet keto ultra diet

keto diet side dishes r

dr ken berry keto diet keto and diet soda diabetes and keto diet

keto diet cheese j

keto tone diet pills keto diet healthy keto thermo diet

lazy keto diet u

mayo clinic keto diet what's a keto diet low carb diet vs keto

?????

I would like to thank you for the efforts you’ve put in writing this blog. I’m hoping to check out the same high-grade blog posts by you in the future as well. "?????"In truth, your creative writing abilities has encouraged me to get my own, personal site now ????

keto diet unhealthy z

desserts for keto diet what's the keto diet keto diet bread

Dcbrbk

buy topiramate 200mg pills - cost imitrex imitrex 25mg cheap

bingo casino online e

bester online casino bonus no deposit online casino bonus online casino with free signup bonus real money usa no deposit

Kcksow

order effexor sale - buy zantac 150mg ranitidine 150mg cheap

translate " gay dating long term relationship oriented guys into spanish e

adam for adam gay dating website [url="https://speedgaydate.com/"]gay dating site free[/url] phone number dating gay

small business vpn client f

buy vpn subscription best vpn for 2017 best vpn for ios

encaple

Plaquenil Pgneut Ordinare Viagra Generico

free japan vpn g

best torrent vpn buy cheap vpn buy vpn

surfshark vpn s

what is a vpn? free vpn india best vpn for utorrent

hide vpn u

free vpn server free vpn apk vpn free download windows 10

best vpn to buy k

best vpn for ps4 free vpn chrome proton vpn free trial

best vpn for omegle e

top vpn hola vpn chrome virtual shield vpn

top 10 vpn services m

what's the best vpn hotspot free vpn best secure vpn for mac

buy vpn with bitcoin q

best vpn for torrenting how to get vpn free avg vpn

which vpn is best q

x vpn vpn software secureline vpn

Pwddqa

sildenafil pill - sildenafil 50mg us disulfiram 500mg without prescription

Odrsct

order rhinocort generic - seroquel drug cheap cefuroxime 500mg

generic chloroquine phosphate

do you need a prescription for hydroxychloroquine drgygdsf long term side effects of plaquenil

Uxvgcy

viagra 50mg tablet - cheap zantac 150mg ranitidine online order

Ssuxdd

cialis 10mg without prescription - buy ivermectin 12 mg causes of erectile dysfunction

Ggejgj

caesars casino online - prednisone pills prednisone 10mg usa

Bnzphu

amoxil medication - buy amoxil pill sildenafil brand

Mudvyx

tadalafil 40mg pills - buy tadalafil sale tadalafil 40mg without prescription

Kevinpaync

online pharmacy no prescription on line pharmacy canadian pharmacy

Otlpmq

metformin 1000mg over the counter - lipitor brand atorvastatin 40mg sale

Jfexic

lopressor 50mg oral - tenormin cost cialis 5mg canada

Rtieke

purchase clomid without prescription - oral zyrtec 10mg cetirizine 5mg sale

Qtawkt

sildenafil oral - viagra 200 mg neurontin 800mg sale

Fcvwxt

cialis mail order us - cenforce tablet cenforce online order

Bnjewo

buy ezetimibe 10mg generic - order citalopram 20mg order celexa 40mg generic

KwghEagem

tadalafil generic headache nausea tadalafil 75mg

Vqkfnb

toradol without prescription - ketorolac us baclofen 25mg drug

Ttkkvm